Demokrasi ilkesi, egemenliği kullanan
aracı kim olursa olsun, temel olarak ulusun egemenliğe sahip
olmasını ve sahip kalmasını gerektirir. Bu noktayı birkaç
sözle açıklayalım :
a) Demokrasi, temelde siyasal niteliklidir. Demokrasi bir
sosyal yardım yada bir ekonomik örgüt dizgesi değildir.
Böyle bir görüş yurttaşların siyasal özgürlük gereksinimlerini
uyutmayı amaçlar. Bizim bildiğimiz demokrasi özellikle siyasaldır;
onun amacı, ulusu yönetenler üzerindeki denetimle siyasal
özgürlüğü sağlamaktır.
b) Demokrasinin birinci özelliğiyle ortak ikinci bir özelliği
daha vardır. Oda şudur ;Demokrasi düşünceye dayanır; bir
kafa sorunudur. Her halde bir mide sorunu değildir. Yönetim
ilkesi de adalete bağlılığı ve erdem, ahlak sahibi olmayı
gerektirir. Demokrasi yurt sevgisidir, aynı zamanda babalık
ve analıktır.
c) Demokrasi, temelde bireycedir; bu nitelik yurttaşın egemenliğe,
insan sıfatıyla katılması dolayısıyla kendini gösterir.
d) Son olarak demokrasi, eşitlikçidir; bu nitelik demokrasinin
bireyci olması niteliğinin zorunlu bir sonucudur. Kuşkusuz
bütün bireyler aynı siyasal haklara sahip olmalıdırlar.
Demokrasinin bu bireyci ve eşitlikçi niteliklerinden genel
ve eşit oy ilkesi çıkar.
***Atatürk 'ün yazdığı Yurttaşlık
Bilgileri metinlerindeki; [351 (1)] bu ve bundan sonra sürüp
gidecek olan köşeli ayraç içindeki bu sayılar, Türk Tarih
Kurumu 'nca 1969 yılında yayımlanan Prof. Afetinan 'ın "Medeni
Bilgiler" kitabında Atatürk 'ün el yazılarının yer
aldığı sayfa ve bölümleri göstermektedir.