"[demiştik ki devlet yurttaşların her türlü özgürlüğünün
korunmuşluğunu sağlar. Şimdi özgürlüğün ne olduğunu kavramaya
çalışalım:]
Özgürlük, insanın, düşündüğünü ve dilediğini salt (mutlak)
olarak yapabilmesidir."[450 (1)]
Bu tanım, özgürlük sözcüğünün en geniş anlamıdır. İnsanlar,
bu anlamda özgürlüğe hiçbir zaman sahip olamamışlardır ve
olamazlar. Çünkü bilinmektedir ki, insan, doğanın yaratığıdır.
Doğanın kendisi bile salt özgür değildir; evrenin yasalarına
bağımlıdır. Bu nedenle insan ilk önce, doğa içinde doğanın
yasalarına ,koşullarına, nedenlerine etkilerine bağlıdır.
Örneğin, Dünya' ya
Gelmek yada gelmemek insanın elinde olmamıştır ve değildir.
İnsan geldikten sonra da, ilk anda doğaya ve başka birçok
yaratığa karşı güçsüz durumdadır. Korunmaya, beslenmeye,
bakılmaya, büyütülmeye gereksinimi vardır.
***Atatürk 'ün yazdığı Yurttaşlık
Bilgileri metinlerindeki; [351 (1)] bu ve bundan sonra sürüp
gidecek olan köşeli ayraç içindeki bu sayılar, Türk Tarih
Kurumu 'nca 1969 yılında yayımlanan Prof. Afetinan 'ın "Medeni
Bilgiler" kitabında Atatürk 'ün el yazılarının yer
aldığı sayfa ve bölümleri göstermektedir.